Slapen met skoliose: waar het bij liggen op aankomt.

De zijdelingse kromming van de wervelkolom verandert de statiek van het lichaam. Daardoor kunnen bepaalde lichaamsdelen in liggende houding zwaarder belast worden. Een passend matras en een prettige slaaphouding kunnen helpen om druk te verminderen en het slaapcomfort te verbeteren.

Maar welk matras is geschikt bij skoliose? Welke slaaphouding kan je rug ontlasten, en waar moeten mensen met skoliose op letten bij de keuze van hun slaapsysteem? We hebben fysiotherapeut en slaapTEQ-directeur Ilyas Merl gevraagd om zijn ervaringen en vakkennis met ons te delen.

Wat is skoliose? Oorzaken en vormen van de wervelkromming

Skoliose is een driedimensionale vervorming van de wervelkolom, waarbij die zijdelings gekromd is en de wervellichamen bovendien kunnen draaien. Skoliose ontstaat vaak tijdens de groei, vooral in de puberteit. In veel gevallen is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen.

Ook op volwassen leeftijd kan skoliose optreden, of kan een bestaande kromming veranderen. Leeftijdsgebonden veranderingen van de wervelkolom kunnen bijvoorbeeld leiden tot zogenoemde degeneratieve skoliose.

Afhankelijk van de ernst kan de kromming van de wervelkolom de lichaamshouding zichtbaar veranderen. Schouders of bekken kunnen ongelijk hoog staan en de rug kan asymmetrisch lijken. Of en hoe sterk er klachten optreden, hangt onder meer af van de oorzaak, de mate van kromming en eventuele bijkomende verschijnselen.

Niet elke skoliose veroorzaakt pijn. Bij sommige mensen staan veranderingen in de lichaamshouding op de voorgrond, terwijl anderen last hebben van rugpijn, spierspanning of beperkte beweeglijkheid.

Welke klachten treden op bij skoliose?

De klachten bij skoliose kunnen sterk uiteenlopen. Sommigen merken vooral een veranderde lichaamshouding, anderen hebben last van terugkerende of chronische rugpijn.

Mogelijke verschijnselen van skoliose zijn:

• Rugpijn: Vooral na langere tijd zitten of staan kan de rug pijn doen.

• Spierspanning: Een ongelijke belasting kan ertoe bijdragen dat bepaalde spiergroepen zwaarder worden belast.

• Nek- en schouderpijn: Veranderingen in de lichaamshouding kunnen ook het schouder- en nekgebied beïnvloeden.

• Beperkte beweeglijkheid: Afhankelijk van de ernst van de skoliose kan de beweeglijkheid van de romp beperkt zijn.

• Asymmetrische lichaamshouding: Schouders of bekken die ongelijk hoog staan en een uitstekende ribbenkast kunnen wijzen op skoliose.

Welke klachten daadwerkelijk met de skoliose samenhangen, kan indien nodig medisch worden onderzocht. Vooral bij nieuwe of toenemende pijn is het belangrijk om andere mogelijke oorzaken in overweging te nemen.

Hoe beïnvloedt skoliose de slaap?

Als je last hebt van skoliose en rugpijn, herken je het misschien: de juiste slaaphouding is lastig te vinden, bepaalde lichaamsdelen doen pijn als je ligt, en ’s nachts verander je steeds weer van houding.

Door de veranderde lichaamsvorm kan de druk op schouders, heupen en andere contactpunten anders verdeeld worden dan bij een rechte wervelkolom. Een ongeschikt matras kan het ligcomfort bovendien verminderen, als het op sommige plekken te ver doorzakt of onvoldoende steun biedt.

Pijn kan het inslapen bemoeilijken en leiden tot vaak wakker worden. Daardoor kan de slaapkwaliteit dalen, wat weer invloed kan hebben op je welzijn en je energie overdag.

Slaapproblemen bij skoliose worden overigens niet automatisch door het matras veroorzaakt. Ook de mate van pijn, je persoonlijke slaaphouding en andere gezondheidsfactoren spelen een rol.

Het loont daarom om je slaapomgeving goed te bekijken en uit te zoeken hoe je ’s nachts prettiger kunt liggen.

Welk matras is het juiste bij skoliose?

Het juiste matras bij skoliose kan helpen om het lichaam in liggende houding prettig te ondersteunen en drukbelasting te verminderen. Het kan de kromming van de wervelkolom echter niet rechtzetten of skoliose genezen.

Belangrijk is dat het matras zich aanpast aan de persoonlijke lichaamsvorm en tegelijk voldoende steun biedt. Het mag daarbij niet te ver doorzakken en ook geen onprettige drukpunten veroorzaken.

Op deze eigenschappen komt het aan bij een matras voor mensen met skoliose:

• Persoonlijke lichaamsaanpassing: Het matras moet rekening houden met de persoonlijke lichaamsvorm en verschillende lichaamsdelen passend ondersteunen.

• Drukverlaging: Vooral bij schouders en heupen moet het matras prettig meegeven, zodat overmatige druk wordt voorkomen.

• Voldoende steunkracht: Het lichaam mag niet ongecontroleerd wegzakken. Het doel is een zo prettig en natuurlijk mogelijke lighouding.

• Passende hardheidsgraad: Of een zachter of steviger matras beter past, hangt onder meer af van het lichaamsgewicht, de lichaamsvorm en hoe het voor jou aanvoelt om te liggen.

• Persoonlijke aanpasbaarheid: Bij sterk uitgesproken asymmetrieën kan een gerichte afstelling van het slaapsysteem zinvol zijn, mits die aansluit bij jouw ligbehoeften.

Een ergonomisch matras kun je daarom niet alleen kiezen op basis van de hardheidsgraad of de modelnaam. Belangrijker is hoe goed het lichaam daadwerkelijk wordt ondersteund en of je de ligging als prettig ervaart.

Welke slaaphouding is aan te raden bij skoliose?

Er bestaat geen algemeen geldige slaaphouding voor alle mensen met skoliose. Welke houding het prettigst is, hangt onder meer af van de vorm van de wervelkromming, de persoonlijke klachten en de eigenschappen van het matras.

Zijslapen: Veel mensen vinden zijslapen prettig. Een kussen tussen de knieën kan helpen om het bekken uit te lijnen en te voorkomen dat de romp te sterk draait. Belangrijk is dat schouder en heup voldoende ruimte hebben en er geen onprettige drukpunten ontstaan.

Rugslapen: Ook op je rug slapen kan een goede manier zijn om je lichaam gelijkmatig over het matras te verdelen. Een kussen onder de knieën kan bij sommige mensen de onderrug ontlasten. Of deze houding geschikt is, hangt af van jouw klachten.

Buikslapen: Op je buik slapen kan bij sommige mensen zorgen voor een sterkere draaiing van de nek of een onprettige belasting van de onderrug. Als je in deze houding klachtenvrij slaapt, hoef je die niet per se te vermijden.

Algemeen geldt: de beste slaaphouding bij skoliose is die waarin je zo ontspannen mogelijk ligt en er geen extra pijn ontstaat. Bij aanhoudende klachten kan fysiotherapeutisch advies helpen om geschikte houdingen en ondersteunende maatregelen te vinden.

Waarom fysiotherapie belangrijk is bij skoliose

Een passend matras kan het slaapcomfort verbeteren, maar vervangt geen medische behandeling. Afhankelijk van het type en de ernst van de skoliose kunnen regelmatige controles bij de arts en gerichte fysiotherapeutische maatregelen zinvol zijn.

Fysiotherapie kan onder meer gericht zijn op het verbeteren van de beweeglijkheid, het versterken van de rompspieren en het ondersteunen van de omgang met de persoonlijke lichaamshouding. Bij bepaalde vormen van skoliose worden speciale fysiotherapeutische behandelconcepten ingezet.

Welke behandeling geschikt is, moet individueel worden afgestemd met medisch vakpersoneel. Dat geldt zeker als de skoliose verergert of er sterke pijn optreedt.

Conclusie: met het juiste matras prettiger slapen ondanks skoliose

Skoliose kan de lichaamshouding veranderen en bij sommige mensen leiden tot rugpijn, spierspanning en slaapproblemen. Een matras dat goed bij jou past, kan helpen om drukpunten te verminderen, het lichaam prettig te ondersteunen en het herstel tijdens de nacht te bevorderen.

Belangrijk is dat matras en slaaphouding aansluiten bij jouw persoonlijke behoeften. Omdat elke wervelkromming anders is, bestaat er geen standaardoplossing voor alle mensen met skoliose.

Wil je weten welk matras bij jouw lichaam past als je skoliose hebt?

Bij slaapTEQ draait alles om jouw persoonlijke ligbehoeften. Onze gecertificeerde slaapexperts volgens het Proschlaf Instituut helpen je een passend slaapsysteem te vinden. Tijdens een gratis liganalyse op de gepatenteerde ligsimulator worden jouw ligeigenschappen vastgelegd en gebruikt als basis voor een persoonlijk advies.

Door de modulaire opbouw van het slaapTEQ-slaapsysteem kunnen verschillende ondersteuningsbehoeften worden meegenomen bij de samenstelling van jouw matras.

Maak een vrijblijvende afspraak bij slaapTEQ en ontdek hoe een op maat afgestemd slaapsysteem jouw ligcomfort kan verbeteren.