Galileo bij slaapTEQ: geen matras voor iedereen.

Als je al eens een matras hebt gekocht, ken je het wel: prijzen van net onder de 200 euro tot enkele duizenden euro's, het ene testkeurmerk na het andere en hardheidsgraden die overal iets anders betekenen. Het ProSieben-wetenschapsmagazine Galileo heeft deze markt een eigen item gegeven, “De matrassenoorlog”. Het gaat om de prijsstrijd in de webwinkel, om de discussie over testkeurmerken en om de vraag of één matras voor iedereen wel kan werken. Voor de tegenhanger heeft het Galileo-team slaapTEQ in Salzburg bezocht.

Wat Galileo laat zien over de matrasmarkt.

Sinds matrassen ook online worden verkocht, is de markt sterk veranderd. In plaats van in de winkel te proefliggen, bestellen veel mensen hun matras met één klik, met de mogelijkheid om het binnen een bepaalde termijn terug te sturen. De reportage laat zien hoe grote aanbieders al jaren hard met elkaar concurreren, met kortingsacties, rechtszaken en eenheidsmatrassen voor soms minder dan 200 euro. Een belangrijk verkoopargument is daarbij het testkeurmerk. Wie het krijgt, adverteert ermee. Wie het verliest, twijfelt aan de test.

Voor jou blijft de echte vraag open: of dit matras bij jouw lichaam past.

Waarom er geen matras voor iedereen bestaat.

Je brengt ongeveer een derde van je leven slapend door. In die tijd heb je geen actieve controle over de stand van je wervelkolom. Dat neemt de ondergrond over. Hoe goed dat lukt, hangt vooral af van hoe jouw lichaam is gebouwd.

Ook onafhankelijke consumententests houden hier inmiddels rekening mee: matrassen worden daar getest met zeven verschillende lichaamstypen, telkens in zij- en rugligging. Uit het resultaat blijkt dat niet elk goed beoordeeld matras bij elke lichaamsbouw past. Sommige laten brede schouders of een breed bekken niet diep genoeg wegzakken, andere ondersteunen de rest van het lichaam dan weer te weinig. De testers raden daarom aan te letten op de geschiktheid voor het eigen lichaamstype en de voorkeurshouding in slaap, in plaats van alleen op het totaaloordeel. Interessant is ook: duurdere modellen scoorden niet grondig beter. De prijs alleen zegt dus weinig. Doorslaggevend is hoe nauwkeurig een matras bij jou past.

Het onderzoek laat een vergelijkbaar beeld zien. Een overzichtsstudie van 39 onderzoeken komt tot de conclusie dat matrassen met een gemiddelde stevigheid comfort, slaapkwaliteit en een goede uitlijning van de wervelkolom bevorderen. Tegelijk stellen de auteurs dat er geen overeenstemming bestaat over hoe een matras idealiter opgebouwd moet zijn om klachten in rug en nek te voorkomen. Een onderzoek naar de zijligging bij mannen ging de vraag nauwkeuriger na: een ligoppervlak met zones van verschillende stevigheid was vooral voor zwaardere mannen met een uitgesproken lichaamscontour de geschiktere keuze dan een overal even zachte of even harde matras.

Op bezoek in het ligcentrum: meten in plaats van gissen.

Aan de andere kant van de prijsschaal ziet Galileo een nieuwe trend: op maat gemaakte matrassen. Daarvoor reist het team naar Salzburg en ontmoet het Ilyas Merl, fysiotherapeut en directeur van slaapTEQ. Zijn aanpak is het tegenovergestelde van het eenheidsmatras:

“Zij zeggen dat er één is die voor iedereen past, en wij zeggen dat er bij de meeste dingen niet één is die voor iedereen past. En bij het product dat we dagelijks het meest gebruiken, het matras, is dat net zo.”
Ilyas Merl, directeur slaapTEQ, in de Galileo-reportage

In de reportage gaat een Galileo-reporter op de ligsimulator liggen. Daarna wordt zijn matras opgebouwd uit verwisselbare steunelementen, van zacht tot stevig, afgestemd op zijn meetwaarden. Zijn eerste indruk tijdens het proefliggen: “Je merkt wel degelijk de verschillende stevigheden.”

Daar zit de slaapTEQ-methode achter. De drie stappen vinden plaats in één afspraak, de liganalyse:

Adviseren: Je slaapadviseur leert je kennen: je leefsituatie, je behoeften en je slaap.
Meten: De ligsimulator legt binnen enkele minuten vast waar je lichaam steun of verlichting nodig heeft. Je ligt in je gewone kleding, zonder enige voorbereiding.
Goed liggen: Je matras wordt samengesteld op basis van je meetwaarden, met tot 24 zones. Bij het proefliggen controleert je slaapadviseur of aan alle ergonomische criteria is voldaan voordat je matras wordt gemaakt.

De ligsimulator is ontwikkeld bij het Proschlaf® Instituut in Salzburg, samen met artsen, slaaponderzoekers en fysiotherapeuten. De berekeningen zijn inmiddels gebaseerd op meer dan 25.000 metingen.

Wat een gepersonaliseerd matras kost en wat erbij hoort.

Galileo noemt ook de prijs: in de reportage beginnen de matrassen bij 1.390 euro, het matras van de reporter kost 1.600 euro. Dat is veel geld, daar valt niet over te twisten. Wat je ervoor krijgt, gaat verder dan het matras op de eerste dag:

Productie in Oostenrijk, precies volgens jouw samenstelling.
180 nachten proefslapen: In deze periode wordt je matras gratis aangepast als je lichaam thuis iets anders aangeeft dan tijdens de afspraak.
10 jaar materiaal- en servicegarantie: Verandert je lichaam, dan word je opnieuw gemeten en worden losse steunelementen vervangen, in plaats van dat het hele matras moet worden vervangen.
Materialen met een lange levensduur: De schuimen van onze comfortlaag verliezen in een duurtest met meer dan 80.000 belastingswisselingen minder dan drie procent in hoogte.

Galileo wijst er zelf op dat je bij een eenheidsmatras niets kunt vervangen. Een modulair opgebouwd matras kun je daarentegen ook jaren later nog aanpassen. Een klant vatte het in zijn beoordeling zo samen:

“Gepersonaliseerde kwaliteitsmatrassen die elke euro waard zijn.” — Achim E.

Een eerlijk woord over pijn.

Veel mensen komen na een lange zoektocht naar het ligcentrum, vaak met pijn die hen elke ochtend vergezelt. Wat er voor jou verandert, kan niemand beloven. Wat een op maat opgebouwd matras doet, valt wel te beschrijven: het ondersteunt je waar je lichaam steun nodig heeft en verlicht waar druk ontstaat. En het kan worden aangepast als er iets verandert. Een matras vervangt geen behandeling. Je slaapadviseur houdt er wel rekening mee wat je arts of fysiotherapeut je heeft aanbevolen.

Het juiste matras vinden: waar het op aankomt.

Waar je je volgende matras ook koopt, deze punten helpen je bij de keuze:

Ken je lichaamsbouw. Schouder- en bekkenbreedte bepalen waar je moet kunnen wegzakken en waar je steun nodig hebt.
Let op je slaaphouding. Wie overwegend op de rug slaapt, heeft andere eigenschappen nodig dan zijslapers.
Kijk verder dan keurmerken en hardheidsgraad. Of een matras zorgt voor goede nachtrust, hangt vooral af van de eigen lichaamsbouw, minder van hardheidsgraad of materiaal.
Wantrouw de eerste indruk. Of een matras prettig aanvoelt, merk je meteen. Of het je goed ondersteunt, merk je vaak pas veel later.
Reken op een wenperiode. Een nieuwe slaaphouding voelt in de eerste nachten vaak ongewoon aan, ook als die beter bij je past.